Bij het mediteren is controle van de ademhaling belangrijk. Wanneer je je eigen ademhaling steeds beter onder controle gaat krijgen, kan er steeds meer energie/bewustzijn door je heen gaan stromen die verandering door kan gaan voeren. Hoe werkt dit mechanisme?

Wanneer je schrikt of in een vreemde situatie verzeild raakt, kan het heel goed gebeuren dat je lichaam een onbewuste lichamelijke reactie laat zien. Je kunt zwaarder gaan ademen, je krijgt last van hartkloppingen en/of je ondergaat een stijging van je hormoonspiegel met nog meer of andere reacties. Deze 'overbelasting' van je energiesysteem dient te worden ontladen. Dit kun je o.a. doen met de bekende keuze 'fight or flight'. Naast deze keuze kun je ook de tijdelijke overbelasting transformeren. Hierbij heb je wel inzicht nodig in de werkzaamheid van je eigen energiesysteem, kortom: zelfkennis.
Tijdens het mediteren kun je dezelfde onbewuste lichamelijke reacties ervaren. Je komt in contact met onbekende gebieden en sferen van jezelf die vanuit het denken en voelen het handelen gaan aansturen. Er zijn verschillende reacties mogelijk. Om een idee te krijgen volgen een aantal reacties: het ervaren van lokale warmte of koude, tintelingen, zwaarte, druk of innerlijke beweging. Deze reacties geven de gewaarwording aan op lichamelijk gebied in de wisselwerking met energie in en om je heen. Wanneer je meer bewust wordt van je eigen systeem, komt er ook meer informatie vrij voor jezelf naast of in plaats van deze reacties.

Veel mensen ervaren tijdens het mediteren de kracht van het huidige bewustzijnsniveau. Deze kracht uit zich als verzet tegen verandering. Dit is een normale reactie op zaken die onbekend en nieuw zijn. Heel je wezen moet overtuigd worden dat de nieuwe staat van denken, voelen of handelen een verbetering geeft voor het gehele systeem. Zowel lichamelijk als emotioneel/mentaal. Je moet jezelf overtuigen. De huidige staat van bewustzijn is meestal gevangen in structuren van herhaalde patronen en routines. Herhaling biedt zekerheid. Maar als je de herhaling ontgroeid bent, kun je je beter losmaken uit de beperking van deze patronen en routines.

Het rationele verstandelijke denken vraagt veel aandacht wanneer het niet op de juiste wijze wordt aangestuurd. Herhalende gedachtestromen van de dag, boodschappenlijstjes en zaken die echt heel erg belangrijk zijn zorgen voor de bekende maalstroom van gedachten. Wanneer je je aandacht (de gerichtheid van bewustzijn) verschuift van deze maalstroom van gedachten naar je ademhaling, kan er het volgende gebeuren:

Je gaat steeds meer voelen hoe de lucht die je in- en uitademt een innerlijke beweging bij je veroorzaakt. Met de snelheid en oppervlakkigheid van je ademhaling kun je voor een deel de rust en de harmonie in het denken en voelen reguleren. Hoe meer je bewust naar een diepere rustige ademhaling toe werkt, des te meer de maalstroom van gedachten naar de achtergrond zal verdwijnen. Op een gegeven moment ontdek je een zwaartepunt (centraal punt) in het mechanisme van ademhaling. Wanneer je intuïf met gevoel 'invoelt' op dit zwaartepunt, kun je gewaarworden dat met het dalen van dit zwaartepunt naar je onderbuik tevens een eerste oppervlakkige 'ontlading' van je energiesysteem plaatsvindt. Deze eerste ontlading heeft een aardende werking op je energiesysteem. Door de meeste mensen wordt deze oppervlakkige ontlading als een bevrijding ervaren. Het is echter de eerste stap in de richting van het ontdekken van je eigen energiesysteem.
De volgende stap is een verdieping in dit gevoel van bevrijding en het overbrengen hiervan naar het denken, voelen en handelen van de ego-identiteit: het rationele en verstandelijke 'waakbewustzijn'. Dit waakbewustzijn heb je nodig om jezelf in de aardse werkelijkheid te kunnen uitdrukken. Het is zeker niet iets dat weggewerkt moet worden, eerder omgevormd tot dienaar van het gevoel en intuïtie. Dit omvormen is een proces van ontladen en bewustworden. Naar mate je je eigen systeem ontlaadt van overtollige spanning, vastzettende gedachten en emotionele patronen, wordt je je steeds meer bewust van wat je werkelijk dient en wat niet.

Het mechanisme van (gecontroleerde) ademhaling is een handig hulpmiddel om de energiestromen door je eigen denken, voelen en handelen te reguleren. Hierdoor wordt je bewust van wie je werkelijk bent: bewustzijn dat zichzelf ervaart.

Bernd Berkhout, 18-02-2007